CÓ THỂ ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM PHỔI CẤP TÍNH NẶNG DO COVID-19 BẰNG Ô XY CAO ÁP

TTND.GS.TS Nguyễn Trường Sơn
GĐ Trung tâm Y học dưới nước và Ô xy cao áp – Viện Y học biển Việt Nam

 

Viêm phổi cấp tính do Covid-19 là một bệnh lý nguy hiểm đang hoành hành ở trên 100 quốc gia trên thế giới. Số người mắc bệnh tính đến hôm nay là 1 347 689 ca, số ca tử vong đã lên đến 74 782 người, ở Việt Nam số mắc tính đến ngày 8/4/2020 là 251 ca, chưa có ca nào tử vong, nhưng cũng đã có nhiều bệnh nhân nặng phải thở máy và được điều trị bằng hồi sức tích cực.

Bệnh viêm phổi cấp tính do covid – 19 gây tổn thương nặng ở phổi, nặng thì gây suy hô hấp, thiếu ô xy mô trầm trọng, dẫn đến rối loạn chuyển hóa và nó cũng ảnh hưởng không tốt đến hệ miễn dịch của người bệnh. Bệnh viêm phổi cấp tính do covid – 19 của những bệnh nhân phối hợp với các bệnh nền khác làm trầm trọng thêm sức khỏe của người bệnh và cuối cùng có thể dẫn tới tử vong.

Trong quá trình điều trị cho các bệnh nhân bị nhiễm Covid nặng ở Vũ Hán, các thày thuốc ở một số bệnh viện, trong đó có sự tham gia của các chuyên gia của Trung tâm y học biển và hải quân ở thành phố Vũ Hán, Trung Quốc nhận thấy khi các bệnh nhân bị suy hô hấp nặng do phổi bị tổn thương nghiêm trọng do covid-19 co tình trạng thiếu ô xy mô trầm trọng. Tình trạng này rất nguy hiểm với những mô của các cơ quan trọng yếu của cơ thể như tim, phổi, não, gan, thận…, nếu không được giải quyết kịp thời sẽ đưa bệnh nhân đến tử vong. Trong lúc nguy cấp này họ đã xuất hiện ý tưởng cho bệnh nhân vào điều trị trong buồng cao áp, thở ô xy nguyên chất với áp suất là 1,6 ATA (Át mốt phe tuyện đối), trong thời gian 120 phút. Kết quả thu được thật bất ngờ, tất cả các bệnh nhân bị viêm phổi nặng do Covid-19 đang được điều trị tại các khoa hồi sức tích cực của các bệnh viện ở Vũ Hán sau khi được điều trị bằng HBOT tất cả các triệu chứng đều được cải thiện rõ rệt:

  •  Về lâm sàng: hết tình trạng khó thở, tần số thở chậm dần, hết đau nhức toàn thân, về tiêu hóa ăn thấy ngon miệng hơn, tinh thần được cải thiện rõ rệt…
  • Về xét nghiệm: số lượng bạch cầu hạt tăng biểu hiện tăng chức năng thực bào, bạch cầu lympho tăng.
  • Xét nghiệm sinh hóa máu được cải thiện rõ rệt đặc biệt là độ bão hòa ô xy của máu, độ bão hòa phân áp ô xy máu động mạch tăng rõ rệt, pH máu về trung tính….
  • Tình trạng tổn thương nhu mô phổi được cải thiện trên phim chụp cắt lớp vi tính.

Trong quá trình điều trị trong buồng cao áp không gặp bất kì tai biến gì. Các chuyên gia đã khẳng định trị liệu ô xy cao áp có tác dụng rất tốt trong việc điều trị các bệnh nhân viêm hô hấp cấp tính nặng do Covid-19, và đề nghị mở rộng chỉ định điều trị này cho các bệnh nhân bị viêm hô hấp cấp tính do Covid-19.

Dưới tác dụng của áp suất cao ô xy có tác dụng như một loại thuốc có rất nhiều tác dụng đến việc điều tiết các chức năng của cơ thể và chống lại quá trình nhiễm khuẩn.

Về mặt cơ chế của trị liệu ô xy cao áp trong trường hợp này có thể lý giải như sau:

  • Thứ nhất, trị liệu ô xy cao áp làm tăng quá trình kết hợp giữa ô xy và Hb ở phế nang, làm tăng quá trình bão hòa ô xy của máu, tăng độ hòa tan của ô xy trong máu lên hàng chục lần và tăng vận chuyển ô xy đến mô, tăng quá trình nhường ô xy cho các mô đặc biệt là những mô thiếu ô xy. Ô xy cao áp cũng làm tăng quá trình ô xy hóa ở các mô, tăng cung cấp năng lượng và các chất dinh dưỡng cho tế bào đang bị tổn thương vì thiếu ô xy, đặc biệt là tế bào não, tim, phổi…
  • Thứ hai, trị liệu ô xy cao áp có tác dụng tăng cường miễn dịch của cơ thể như: làm phục hồi và tăng số lượng các loại bạch cầu trung tính, lympho và cũng làm tăng quá trình điều hòa  miễn dịch do đó làm tăng khả năng bảo vệ cơ thể.
  • Thứ ba, có tác dụng chống nhiễm khuẩn, tác dụng này đã được nghiên cứu rất nhiều tại Trung tâm chúng tôi cũng như nhiều trung tâm ô xy cao áp trên thế giới. Cơ chế của chống nhiễm khuẩn là ô xy cao áp có tác dụng tiêu diệt các vi khuẩn yếm khí và ức chế sự nhân lên của các DNA của vi khuẩn yếm khí và kết quả là ức chế sự nhân lên của vi khuẩn, giúp cho cơ thể có thể huy động bộ máy miễn dịch tiêu diệt nhanh chóng các vi khuẩn gây bệnh. Với tác dụng này của ô xy cao áp trên vi khuẩn cho phép chúng ta nghĩ đến việc sử dụng ô xy cao áp để ức chế sự nhân lên của DNA và sự sao chép ngược RNA của virus. Vì vậy, kết quả nghiên cứu sử dụng trị liệu ô xy cao áp trong điều trị bệnh viêm phổi cấp do covid-19 của các đồng nghiệp ở Vũ Hán là vừa có cơ sở khoa học và có tính thực tiễn.
  • Thứ tư, ô xy cao áp cũng giúp phục hồi các chức năng của cơ thể sau khi lui bệnh và rút ngắn thời gian nằm viện.

Như vậy chúng tôi nghĩ rằng ở Việt Nam chúng ta hoàn toàn có đủ điều kiện để triển khai công nghệ này để điều trị những bệnh nhân viêm phổi cấp tính do Covid-19 nặng với các điều kiện sau:

  • Các bệnh viện nhiệt đới nên được trợ giúp bởi các đơn vị hồi sức cao áp di động và tiến tới nên thành lập Trung tâm ô xy cao áp tại các bệnh viện các bệnh nhiệt đới của Việt Nam.
  • Phải có hệ thống buồng cao áp đa ngăn đặt trên xe di động có chức năng hồi sức các bệnh nhân nặng trong điều kiện ô xy cao áp.
  • Cần có đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng viên chuyên khoa y học cao áp và hồi sức cao áp.
  • Cần có một số trang thiết bị hồi sức cao áp: máy thở, bơm tiêm điện, máy hút… và các thuốc hồi sức (Quy trình hồi sức cao áp và các phác đồ điều trị ô xy cao áp đã được Bộ Y tế ban hành tại quyết định số: 2539/QĐ-BYT ngày 19 tháng 6 năm 2019).

Đây là một vấn đề công nghệ mới của ngành y nước ta, để có thể triển khai được công nghệ này ở Việt Nam trong thời gian sớm nhất phục vụ cho việc chống “giặc” Covid-19 chúng tôi đề nghị Chính phủ, Bộ Y tế cùng các cơ quan hữu quan quan tâm đến vấn đề này để sớm trang bị một số buồng hồi sức cao áp di động phục vụ chống dịch Covid-19 đi đến thắng lợi hoàn toàn.

Chúng tôi cũng kêu gọi các bạn đồng nghiệp, các nhà khoa học, dịch tễ học, lâm sàng các bệnh nhiệt đới và y học cao áp phối hợp vừa nghiên cứu cơ bản, vừa tiến hành triển khai điều trị lâm sàng cho các bệnh nhân nặng.

Trung tâm Y học dưới nước và ô xy cao áp và Liên khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và chống độc biển thuộc Viện Y học biển, Bộ Y tế thành lập đến nay đã được 14 năm, đã thực hiện điều trị rất nhiều cho các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo như: nhồi máu não, phù não, hôn mê do đuối nước, do treo cổ, ngộ độc khí CO, CO2 , các trường hợp bỏng, nhiễm trùng, nhiễm độc nặng… với tỷ lệ thành công cao. Đặc biệt có các chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực hồi sức cao áp có thể đáp ứng được yêu cầu triển khai công nghệ mới này.

Chúng tôi sẵn sàng nhận sự phân công và chỉ đạo của Bộ để thực hiện nhiệm vụ này.

Chúng ta hoàn toàn tin tưởng vào khả năng điều hành của Chính phủ, Bộ Y tế trong cuộc chiến chống “giặc” Covid-19 này.

Các bạn quan tâm đến vấn đề này có thể tham khảo các tài liệu dưới đây:

CDC America: https://www.coronavirus.gov/

National institutes of Health :  https://www.nih.gov/health-information/coronavirus

One thought on “CÓ THỂ ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM PHỔI CẤP TÍNH NẶNG DO COVID-19 BẰNG Ô XY CAO ÁP

  1. TTND GS.TS Nguyễn Trường Sơn says:

    Các bạn đồng nghiệp thân mến,
    Nếu các bạn có bất cứ ý kiến bình luận hoặc thắc mắc nào xin vui lòng trao đổi thông qua chuyên mục bình luận nay hoăc liên hệ với chúng tôi qua điện thoại hoặc E-mail của Trung tâm Y học dưới nước và ô xy cao áp hoặc qua website của Viện Y học biển Việt Nam (VINIMAM).

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *